Czarna skrzynka w samochodzie – poznaj przepisy przed trasą

Czarna skrzynka w samochodzie to rozwiązanie technologiczne, wzorowane na tym, które od lat jest już stosowane w lotnictwie. Jej obecność w autach to nie tylko kolejny wymóg przepisów unijnych, ale także realne korzyści, zwłaszcza w przypadku kolizji. Poznaj najważniejsze informacje, jeśli chodzi o czarne skrzynki w samochodach!

Czarna skrzynka w samochodzie – to musisz wiedzieć!

• System EDR rejestruje istotne parametry techniczne tuż przed wypadkiem, takie jak prędkość czy hamowanie, bez zapisywania obrazu i dźwięku.
• Unijne przepisy wymagają czarnych skrzynek w nowych autach osobowych od 2024 r., a w pojazdach ciężarowych pełne wdrożenie nastąpi do 2029 r.
• Rejestrator aktywuje się wyłącznie w momencie krytycznego zdarzenia, dlatego nie służy do bieżącej inwigilacji czy oceny stylu jazdy kierowcy.
• Fabryczny montaż systemu nie wiąże się z żadnymi opłatami abonamentowymi ani koniecznością dodatkowego serwisowania przez przedsiębiorcę.

Spis treści

1. Czarna skrzynka co to i jaką funkcję pełni w nowoczesnym transporcie biznesowym?
2. Czarna skrzynka w samochodzie – najważniejsze aspekty prawne dla Twojej firmy
3. Czarna skrzynka w samochodzie, od kiedy nowe przepisy wpływają na wymianę floty?
4. Jak czarne skrzynki w samochodach mogą zoptymalizować procesy w Twoim przedsiębiorstwie?
5. Przygotuj swoją flotę na nadchodzące zmiany z ekspertem Fraikin
6. FAQ – Najczęstsze pytania o czarne skrzynki w samochodach

Czarna skrzynka co to i jaką funkcję pełni w nowoczesnym transporcie biznesowym?

Czarna skrzynka w samochodzie to potoczna nazwa systemu EDR (ang. Event Data Recorder). Jest to urządzenie, które zapisuje wybrane parametry pracy pojazdu przed, w trakcie i bezpośrednio po zdarzeniu drogowym. Nie rejestruje jednak obrazu ani dźwięku, a skupia się na danych technicznych, takich jak między innymi:

• prędkość pojazdu,
• użycie hamulca przez kierowcę,
• stan pasów bezpieczeństwa – czy były zapięte,
• czas, w którym wystąpiło zdarzenie drogowe,
• aktywacja systemów wspomagania. 

Dzięki temu czarne skrzynki w samochodach pozwalają uzyskać obiektywną wiedzę o tym, co faktycznie wydarzyło się w przypadku, kiedy dojdzie do kolizji, wypadku lub szkody parkingowej. Dane z rejestratora umożliwiają szybszą ocenę odpowiedzialności kierowcy za zaistniałe zdarzenie, ograniczają spory z ubezpieczycielem oraz skracają proces likwidacji szkody. 

W przypadku tego, jak działa czarna skrzynka, co to jest i jakie ma funkcje, należy także podkreślić, że kierowca nie musi jej uruchamiać ani obsługiwać. System EDR włącza się automatycznie i zapisuje dane tylko w określonych sytuacjach, najczęściej przy gwałtownym hamowaniu lub zderzeniu. Dzięki temu nie stanowi narzędzia stałego nadzoru, co ma znaczenie w kontekście ochrony prywatności pracowników. 

Dodatkowo system EDR nie jest podatny na manipulacje – próby ingerencji w zapis danych pozostawiają ślady, które są łatwe do wykrycia. Nie można go również wyłączyć, a każdy rejestrator jest ściśle przypisany do określonego modelu pojazdu między innymi na podstawie jego numeru VIN.

Sprawdź także: Ubezpieczenie transportowe i flotowe – kiedy warto je wykupić?

Czarna skrzynka w samochodzie – najważniejsze aspekty prawne dla Twojej firmy

Wzorowana na rozwiązaniach stosowanych od lat w lotnictwie czarna skrzynka do samochodu trafiła na mocy przepisów unijnych dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego, a dokładniej rozporządzenia 2019/2144 (tzw. General Safety Regulation). Regulacje te są częścią szerszego pakietu działań, których celem jest ograniczenie liczby ofiar wypadków na drogach Europy. Zobowiązują one producentów pojazdów do tego, aby wyposażać nowe modele aut w określone systemy bezpieczeństwa, w tym EDR. 

Wobec tego czarne skrzynki w samochodach to obowiązek, który nie dotyczy bezpośrednio użytkowników pojazdów. Jako właściciel firmy transportowej nie musisz samodzielnie montować ich w swoich starszych autach, które już stanowią część Twojej floty. 

Zgodnie z aktualnymi przepisami czarna skrzynka w samochodzie musi być jego integralnym elementem, zarówno w przypadku nowych modeli zaliczanych do kategorii M, jak i N. Oznacza to, że regulacje obejmują auta osobowe wykorzystywane służbowo, a także pojazdy dostawcze oraz ciężarowe.

Istotną kwestią prawną w kontekście czarnych skrzynek w pojazdach jest również to, że dane zapisywane przez EDR podlegają ochronie i mogą być odczytane tylko w określonych sytuacjach, na przykład na potrzeby postępowania powypadkowego. Nie są wobec tego źródłem informacji pozwalającym na bieżąco monitorować styl jazdy kierowców czy oceniać ich pracę tak jak w przypadku rozwiązań telematycznych. 

Czarna skrzynka w samochodzie, od kiedy nowe przepisy wpływają na wymianę floty?

6 lipca 2022 r. to pierwsza istotna data, jeśli chodzi o czarne skrzynki w autach. Od tego momentu wszystkie nowe typy pojazdów kategorii M1 i N1 homologowane na terenie Unii Europejskiej muszą być wyposażone w system EDR. Oznacza to, że każdy model auta wprowadzany na rynek po tym okresie nie może zostać dopuszczony do sprzedaży bez rejestratora danych.

Kolejną ważną datą był 7 lipca 2024 r. Od tego momentu wymóg obejmuje wszystkie nowo rejestrowane pojazdy osobowe i lekkie dostawcze, nawet jeśli dany model był homologowany wcześniej. 

7 stycznia 2026 r. czarne skrzynki w samochodach stały się z kolei obowiązkowe w przypadku nowych typów aut ciężarowych oraz autobusów, natomiast od 7 stycznia 2029 r. będą dla ich wszystkich nowo rejestrowanych modeli tego typu.

Jeśli jesteś osobą odpowiedzialną za flotę w firmie, znajomość tych dat ma dla Ciebie duże znaczenie. Pozwoli Ci ocenić, kiedy w przedsiębiorstwie pojawią się pojazdy wyposażone w rejestrator EDR i jak długo będą jeszcze użytkowane modele bez tego systemu. Taka świadomość jest niezbędna między innymi w przypadku ustalania procedur powypadkowych, wewnętrznych zasad odpowiedzialności kierowców oraz podczas współpracy z ubezpieczycielem. 

Znajomość harmonogramu zmian technologicznych w pojazdach może też ułatwić Ci podejmowanie decyzji dotyczących modernizacji floty. Dzięki niej jesteś w stanie zaplanować wymianę pojazdów tak, aby standard wyposażenia był spójny we wszystkich modelach, a zasady postępowania po zdarzeniach drogowych nie różniły się w zależności od wieku samochodu.

Przeczytaj także: Nowoczesne zarządzanie flotą pojazdów – poznaj najskuteczniejsze sposoby!

Jak czarne skrzynki w samochodach mogą zoptymalizować procesy w Twoim przedsiębiorstwie?

Czarne skrzynki w samochodach to nie tylko kolejny wymóg Unii Europejskiej. Ich obecność w autach może także przynieść wiele korzyści dla Twojej firmy. Pierwszą z nich jest uproszczenie procedur powypadkowych. Rejestrowane przez system EDR dane techniczne pozwalają szybko ustalić przebieg zdarzenia, bez opierania się wyłącznie na oświadczeniach jego uczestników czy świadków. To z kolei przekłada się na skrócenie czasu obsługi szkody przez dział administracyjny w Twoim przedsiębiorstwie. 

Dodatkowo czarne skrzynki w samochodach:

• ułatwiają współpracę z ubezpieczycielami pojazdów – dostęp do obiektywnych danych zmniejsza ryzyko sporów dotyczących odpowiedzialności za szkodę, co przekłada się bezpośrednio na wysokość składek za polisę;
• wspierają działania szkoleniowe – znajomość informacji, jakie sytuacje najczęściej doprowadzają do wypadków, kolizji czy innych zdarzeń drogowych pozwala przygotować szkolenia dla kierowców ukierunkowane na konkretne działania prewencyjne, a nie związane z ogólnym bezpieczeństwem w trasie. 

Możliwość skorzystania ze wszystkich tych zalet nie wiąże się dla firm i osób zarządzających w nich flotą pojazdów z żadnymi kosztami. Rejestratory danych EDR nie generują opłat abonamentowych, nie wymagają także serwisowania ani aktualizacji oprogramowania. Dzięki temu czarna skrzynka jest nie tylko rozwiązaniem mającym na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach, ale także świetnym, darmowym narzędziem do zarządzania ryzykiem i zabezpieczenia interesów Twojej organizacji.

Przygotuj swoją flotę na nadchodzące zmiany z ekspertem Fraikin

Zmiany technologiczne w branży transportowej rzadko są jednorazowym wydarzeniem. Częściej stanowią proces, który daje czas na dostosowanie floty do nowych wymogów. Nie inaczej jest także w przypadku czarnych skrzynek w samochodach, których wdrażanie odbywa się stopniowo i zakończy się w 2029 r. 

Jeśli już teraz chcesz korzystać w swojej firmie z pojazdów wyposażonych w dodatkowe systemy bezpieczeństwa, bez względu na to, czy są to auta osobowe, czy ciężarowe, wybierz usługi Fraikin. Postaw na współpracę z partnerem, który zapewni Ci dostęp do samochodów, które spełniają aktualne wymagania prawne. Buduj dzięki temu swoją przewagę na rynku, optymalizując procesy w Twoim przedsiębiorstwie przy wykorzystaniu danych dostarczanych przez czarne skrzynki!

FAQ – Najczęstsze pytania o czarne skrzynki w samochodach

Kto ma dostęp do danych gromadzonych przez czarną skrzynkę (EDR) w pojazdach firmowych?

Dane zapisane przez EDR są dostępne przede wszystkim dla właściciela pojazdu, którym może być zarówno sama firma, jak i leasingodawca lub wypożyczalnia. Nie są one wobec tego ogólnodostępne, a ich odczyt podlega przepisom o ochronie danych osobowych (RODO).

Czy obowiązek posiadania rejestratora EDR generuje dodatkowe koszty operacyjne dla firmy?

Nie. Rejestrator EDR jest elementem fabrycznego wyposażenia pojazdu. Jego obecność nie wiąże się z dodatkowymi opłatami, abonamentem ani koniecznością obsługi technicznej po stronie przedsiębiorstwa.