Zarządzanie flotą

Kary i kontrole ITD za tachograf oraz czas pracy – taryfikator i jak się przygotować

  • 19/08/26
  • 6 min
Widok od tyłu na funkcjonariusza służb drogowych w odblaskowej kamizelce i granatowym mundurze, który ręką z lizakiem daje sygnał do zatrzymania nadjeżdżającej niebieskiej ciężarówce. Scena przedstawia rutynową kontrolę ITD na drodze.

Brak legalizacji tachografu, nieterminowy odczyt danych czy błędy w czasie pracy to dla firmy transportowej ryzyko ogromnych kar finansowych. Sprawdź aktualny taryfikator ITD, zobacz ile kosztują naruszenia i jak przejść kontrolę.

Kary i kontrole ITD  – to musisz wiedzieć

  • Brak tachografu w pojeździe objętym obowiązkiem – kara 10 000 zł dla przewoźnika. 
  • Brak ważnej legalizacji tachografu – do 2000 zł dla kierowcy (mandat karny) oraz 1000 zł dla przedsiębiorcy.
  • Niesczytanie danych z karty kierowcy w terminie 28 dni lub tachografu w terminie 90 dni – kara wynosi 500 zł za każdego kierowcę i za każdy pojazd. 
  • Ingerencja w pracę tachografu – skutkuje karą 10 000 zł, utratą dobrej reputacji przewoźnika (co grozi cofnięciem licencji), a także postępowaniem karnym z uwagi na fałszowanie wskazań drogomierza i dokumentacji.
  • Kontrola ITD może odbyć się na drodze (sprawdzany jest bieżący dzień i 56 dni wstecz) lub w siedzibie firmy (sprawdzane jest archiwum nawet z całego ostatniego roku) 

Spis treści

Taryfikator ITD – kary za konkretne naruszenia

Ustawa o transporcie drogowym rozróżnia trzech adresatów kary, co oznacza, że za jedno przewinienie konsekwencje finansowe może ponieść więcej niż jedna osoba.

Podmiot podlegający karze

Wysokość karyPrzykłady naruszeń

Przedsiębiorca

od 50 zł do 12 000 zł 
(za każde naruszenie)

limit łączny: 
do 12 000 zł 
przy kontroli drogowej
 
od 15 000 zł do 40 000 zł 
przy kontroli w siedzibie firmy 

Wykonywanie przewozu pojazdem bez 
wymaganego tachografu 
(10 000 zł)

Podłączenie niedozwolonego 
urządzenia ingerującego 
w zapis danych (10 000 zł)

Zarządzający 
transportem 

od 50 zł do 2000 zł

Dopuszczenie do wykonywania 
przewozu pojazdem z tachografem 
bez ważnego badania/przeglądu (2000 zł)

Dopuszczenie do niepobrania
w terminie danych z tachografu 
lub karty kierowcy (500 zł)

Kierowca

do 2000 zł

Prowadzenie pojazdu wyposażonego 
w tachograf bez ważnej 
legalizacji/kalibracji (do 2000 zł)

Niespełnienie wymogu ręcznego 
wprowadzenia danych na kartę 
(50 zł za każdy brakujący wpis)

 

Co grozi za brak tachografu?

Jazda pojazdem bez tego urządzenia tam, gdzie przepis bezwzględnie go wymaga, to najcięższe naruszenie administracyjne w tej grupie: skutkuje karą 10 000 zł dla przewoźnika.

Niesczytanie danych i inne naruszenia formalne

Karta kierowcy wymaga odczytania nie rzadziej niż co 28 dni, a tachograf cyfrowy – co 90 dni. Terminy te są nieprzekraczalne, a kara za niesczytanie tachografu lub karty wynosi 500 zł osobno za każdy przypadek. 

Dodatkowo, nieokazanie karty kierowcy podczas kontroli drogowej traktowane jest jako bardzo poważne naruszenie, co wpływa na ocenę ryzyka firmy w systemie KREPTD (Krajowy Rejestr Elektroniczny Przedsiębiorców Transportu Drogowego). Gdy firma gromadzi dużo takich naruszeń, częstotliwość jej kontroli wzrasta.

Legalizacja tachografu – co ile lat powinno się to robić? 

Legalizacja tachografu obowiązuje co 2 lata, licząc dokładnie od daty poprzedniej kalibracji. Jazda z przeterminowaną lub nieważną legalizacją może kosztować kierowcę i zarządzającego transportem do 2000 zł, a przewoźnika 1000 zł.   

Przeczytaj również: Rodzaje tachografów – co musi wiedzieć każdy przewoźnik

 

Kontrola czasu pracy kierowcy – jak weryfikuje ją ITD

Kontrola czasu pracy kierowcy to jeden z najważniejszych elementów działań Inspekcji Transportu Drogowego. Inspektorzy sprawdzają przestrzeganie norm unijnego rozporządzenia 561/2006, w tym m.in.:

  • Przekroczenie dopuszczalnego czasu jazdy ciągłej: brak wymaganej 45-minutowej przerwy po 4,5 godziny prowadzenia pojazdu skutkuje dla firmy karą 100 zł (przy przekroczeniu do 30 minut) lub 250 zł (przy przekroczeniu od 30 minut do 1,5 godziny). Za każde kolejne rozpoczęte 30 minut do kary doliczane jest 350 zł.
  • Przekroczenie dziennego czasu jazdy: standardowy limit to 9 godzin (z możliwością wydłużenia do 10 godzin maksymalnie dwa razy w tygodniu). Administracyjne kary finansowe dla firmy zaczynają się od 50 zł lub 100 zł przy drobnych uchybieniach. W przypadku rażących naruszeń (np. jazdy przez kilkanaście godzin bez dłuższej przerwy) stawki rosną lawinowo – taryfikator przewiduje opłatę w wysokości nawet 550 zł za każdą rozpoczętą godzinę jazdy ponad limit.
  • Skrócenie wymaganego odpoczynku dziennego lub tygodniowego: regularny odpoczynek dzienny to minimum 11 godzin (lub 9 godzin w trybie skróconym), a odpoczynek tygodniowy to min. 45 godzin (lub 24 godziny skrócony). Sankcje dla firmy za ich nieuprawnione skrócenie zaczynają się od 100 zł do 200 zł. Jednak przy większych brakach, taryfikator bezlitośnie dolicza 350 zł, 400 zł, a nawet 550 zł za każdą kolejną rozpoczętą godzinę brakującego odpoczynku. 

Sprawdź też: Czas pracy kierowcy w 2026: Jak liczyć, by uniknąć kar i oszczędzić czas?

Jak przebiega kontrola ITD i co przygotować

Spotkanie z inspektorem Inspekcji Transportu Drogowego może przebiegać dwutorowo.

Kontrola ITD na drodze

Inspektor ocenia dokumenty pojazdu, licencję, pobiera pliki cyfrowe z karty kierowcy oraz pamięci masowej tachografu. Sprawdza bieżący dzień pracy oraz 56 dni wstecz. Ogląda również stan tabliczki legalizacyjnej pod kątem prób fałszerstwa oraz integralność plomb. W razie podejrzeń o manipulację, pojazd może zostać skierowany do autoryzowanego warsztatu na szczegółowe badania techniczne.

Kontrola ITD w siedzibie firmy

Ta kontrola jest znacznie bardziej kompleksowa. Inspektorzy zapowiadają ją z wyprzedzeniem. Sprawdzają archiwum cyfrowe danych z ostatnich 12 miesięcy dla wszystkich zatrudnionych kierowców. Weryfikowana jest wtedy ewidencja czasu pracy, sposób naliczania płac oraz – co niezwykle ważne – sposób, w jaki firma reaguje na przekroczenia zgłaszane przez kierowców. Jeśli kierowca regularnie przekracza czas jazdy, a firma nie ma dowodów na to, że udzieliła mu upomnienia lub przeprowadziła dodatkowe szkolenie, inspektor nałoży karę za brak właściwej organizacji pracy i nadzoru. 

Dokumenty i dane, które musisz mieć pod ręką

Aby kontrola drogowa przebiegła szybko i bezproblemowo, kierowca powinien mieć zawsze przy sobie:

  1. Ważną kartę kierowcy włożoną do czytnika w odpowiednim slocie.
  2. Odpowiednie rolki papieru do tachografu (przynajmniej jedną w urządzeniu i zapasowe w kabinie).
  3. Czytelną tabliczkę legalizacyjną umieszczoną zwykle na słupku B pojazdu lub obok samego urządzenia, z wyraźną datą ostatniej kalibracji.
  4. Wypis z licencji lub zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.
  5. Dowód rejestracyjny pojazdu z aktualnym badaniem technicznym.
  6. Dokumentację przewozową, np. list przewozowy CMR.

Jak wynajem floty zdejmuje z firmy formalności i ryzyko kar?

Zarządzanie flotą kilkunastu czy kilkudziesięciu busów to praca na pełen etat, wymagająca skupienia na dziesiątkach terminów. Przegapienie jednego z nich oznacza wysokie kary. W tym kontekście coraz więcej firm decyduje się na wynajem długoterminowy z pełną obsługą serwisową. Takie rozwiązanie niemal całkowicie zdejmuje ryzyko operacyjne z właściciela firmy transportowej.

Co daje wynajem?

  • Legalizację i kalibrację tachografu pilnowaną przez operatora.
  • Aktualną tabliczkę.
  • Serwis i przeglądy wpisane w harmonogram.
  • Dokumentację pojazdu gotową na każdą kontrolę.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy tachograf zepsuje się w trakcie realizacji zlecenia międzynarodowego?

Jeżeli urządzenie ulegnie awarii w trasie, kierowca ma obowiązek prowadzić ręczną ewidencję swoich aktywności (jazda, inna praca, odpoczynek) na odwrocie wykresówek lub specjalnych papierowych rolkach do tachografu. Awarię należy usunąć w drodze, w autoryzowanym serwisie, najpóźniej w ciągu 7 dni od momentu jej wystąpienia.

Czy muszę za każdym razem fizycznie wchodzić do kabiny, aby sczytać dane z tachografu (90 dni) i karty (28 dni)?

Nie. Obecnie standardem na rynku jest sczytywanie danych w sposób zdalny. Nowoczesne systemy telematyczne montowane w pojazdach posiadają podłączenie do magistrali CAN i tachografu.

Czy kierowca może otrzymać mandat z ITD za jazdę bez tachografu, jeśli przesiadł się do mniejszego busa?

Od 1 lipca 2026 r., jeśli kierowca wykonuje zarobkowy transport międzynarodowy pojazdem od 2,5 do 3,5 t, tachograf musi znajdować się w pojeździe i być w użyciu.  Wyjątkiem są przewozy typowo krajowe pojazdami do 3,5 t (poza pewnymi rzadkimi wyjątkami regulowanymi przez ustawy o czasie pracy) oraz m.in. transport niezarobkowy na potrzeby własne, który w określonych warunkach wyłączony jest z przepisów unijnego rozporządzenia 561/2006.

Źródła:

Przeczytaj także