Jak działa tachograf? Obsługa tachografu krok po kroku

Tachograf to niezbędny element wyposażenia niemal każdego auta wykorzystywanego w branży transportowej. Jego prawidłowa obsługa jest z kolei obowiązkiem zawodowych kierowców wykonujących przewozy drogowe na terenie Polski i całej Unii Europejskiej. Sprawdź więc, jak działa tachograf, jakie informacje gromadzi oraz jak korzystać z niego zgodnie z przepisami. 

Jak działa tachograf – to warto wiedzieć

• Tachograf rejestruje czas jazdy, przerwy, odpoczynki oraz inne aktywności kierowcy, zapisuje również prędkość pojazdu i przebieg trasy.
• Zapisywane przez tachograf dane są przechowywane w pamięci urządzenia lub na wykresówkach w przypadku starszych modeli analogowych. 
• W transporcie międzynarodowym stosowane są głównie tachografy cyfrowe, które są obowiązkowe od 1 maja 2006 roku dla wszystkich nowo zarejestrowanych pojazdów o DMC powyżej 3,5 tony.
• Nieprawidłowa obsługa tachografu może skutkować wysokimi karami finansowymi zarówno dla kierowcy, jak i firmy transportowej.
• Dane z tachografu są wykorzystywane podczas kontroli drogowych oraz przedsiębiorstw transportowych.

Teoria w praktyce: jak działa tachograf cyfrowy, a jak działa tachograf analogowy?

Choć obowiązek stosowania tachografów cyfrowych w pojazdach ciężarowych został wprowadzony od 1 maja 2006 roku, wciąż w niektórych autach można spotkać ich warianty analogowe. Różnią się one między sobą:

• sposobem zapisu danych,
• zakresem informacji,
• metodą obsługi.

Przeczytaj też: Rodzaje tachografów – co musi wiedzieć każdy przewoźnik

To, jak działa tachograf cyfrowy, w znaczący sposób upraszcza jego obsługę. Urządzenie rejestruje większość danych bez konieczności ingerencji kierowcy. Jego użytkownik odpowiada jedynie za:

• prawidłowe logowanie aktywności, 
• wybór odpowiednich symboli,
• wykonywanie wpisów manualnych w określonych sytuacjach.

Obsługa tachografu analogowego jest z kolei bardziej skomplikowana. Kierowca musi samodzielnie przygotować wykresówkę przed rozpoczęciem pracy i zadbać o poprawne jej wypełnienie. Z tego względu wiąże się z większym ryzykiem pomyłek.

Instrukcja dla kierowcy: obsługa tachografu cyfrowego krok po kroku

Prawidłowa obsługa tachografu cyfrowego krok po kroku składa się z 8 etapów i rozpoczyna się jeszcze przed uruchomieniem pojazdu. 

1. Włóż kartę kierowcy do czytnika nr 1 oznaczonego jako „Kierowca” lub „Driver”, znajdującego się po lewej stronie tachografu. Umieść ją w urządzeniu przed rozpoczęciem pracy. Dzięki temu automatycznie odczyta ono dane użytkownika. Pamiętaj, że karta musi być skierowana chipem do góry.
2. Potwierdź dane wyświetlane na ekranie. Sprawdź nazwisko, datę oraz godzinę. W razie niezgodności zgłoś problem przełożonemu i nie rozpoczynaj pracy do czasu ich wyjaśnienia.
3. Wprowadź wpisy manualne. Jeśli od ostatniego wyjęcia karty wykonywałeś inne czynności służbowe lub odpoczywałeś, uzupełnij je ręcznie. Naciśnij przycisk Menu i wybierz opcję „Wpisy manualne” lub „Ręczne wpisy”. Tachograf zapyta: „Czy chcesz wprowadzić wpisy manualne?”, wciśnij „OK”. Ustaw datę i godzinę, a następnie wybierz aktywność.
4. Wybierz kraj rozpoczęcia pracy. Jest to obowiązkowy element rejestracji aktywności.
5. Ustaw właściwy tryb pracy. Tachograf umożliwi Ci oznaczenie jazdy, pracy innej niż prowadzenie pojazdu, dyspozycyjności oraz odpoczynku. Pamiętaj, że jeśli uruchomisz silnik pojazdu, urządzenie automatycznie ustawi tryb Jazda, a po jego zgaszeniu przejdzie w zależności od ustawień na Dyspozycyjność lub Odpoczynek.
6. Kontroluj symbole aktywności podczas dnia pracy. W czasie załadunku, rozładunku czy oczekiwania zmień status aktywności zgodnie z wykonywanymi czynnościami.
7. Po skończonej pracy wybierz kraj zakończenia trasy. Wymagają tego obowiązujące przepisy.
8. Wyjmij kartę kierowcy. Dopiero po zapisaniu wszystkich danych możesz zakończyć sesję i zabrać ją z urządzenia przyciskając na tachografie przycisk jej wysuwania. Nie zostawiaj karty w pojeździe, gdyż wiąże się to z ryzykiem jej kradzieży i utraty zapisanych na niej danych.

Błędy i kary w transporcie: jak prawidłowa obsługa tachografu chroni Cię przed mandatami ITD?

Większość naruszeń przepisów związanych z rejestracją czasu pracy wykrywanych podczas kontroli drogowych nie wynika z awarii sprzętu, a błędnej obsługi tachografu przez kierowcę lub braku znajomości związanych z tym procedur. 

Prawidłowa obsługa tachografu pozwala uniknąć wielu pozornie drobnych uchybień, których konsekwencje finansowe mogą być spore, zwłaszcza dla kierowców. Inspekcja Transportu Drogowego w trakcie kontroli analizuje zarówno dane zapisane na karcie kierowcy, jak i pamięć urządzenia. W przypadku stwierdzenia naruszeń odpowiedzialność może zostać przypisana kilku podmiotom jednocześnie.

Szczególną uwagę kontrolerzy zwracają na:

• przekroczenia dziennego czasu prowadzenia pojazdu, 
• skracanie wymaganych odpoczynków,
• brak pełnej dokumentacji aktywności.

Skoncentruj się na drodze, my zajmiemy się resztą – nowoczesna flota od Fraikin

Prawidłowa obsługa tachografu jest znacznie łatwiejsza, w przypadku nowoczesnych pojazdów wyposażonych w aktualne systemy telematyczne oraz najnowszej generacji urządzenia w wersji G2V2. Dlatego we Fraikin oferujemy wynajem samochodów ciężarowych, które spełniają wszystkie te warunki. Nasze rozwiązania dla przedsiębiorstw transportowych pozwolą Ci skupić się na realizacji zleceń zamiast zarządzaniu techniczną stroną floty. 

Decydując się na wynajem auta we Fraikin, możesz mieć pewność, że wybrany przez Ciebie pojazd spełnia obowiązujące wymogi Pakietu Mobilności dotyczące wyposażenia oraz systemów rejestrujących czas pracy kierowców. 

Skontaktuj się z naszym doradcą korzystając z opcji widocznych po prawej stronie i sprawdź, co możemy Ci zaoferować!

Sprawdź również: Wymiana tachografów – jak przygotować flotę do zmian w 2026?

Źródła: 

1. 
   https://poradniktransportowy.pl/04/taryfikator-kar-itd-dla-kierowcow-zawodowych/#Zmiany%20w%20taryfikatorze%20kar%20dla%20kierowc%C3%B3w%20od%201%20marca%202022%20roku
2. https://www.netpolska.com/cp_pliki/instrukcja_obslugi_tachograf_vdo_siemens.pdf
3. https://cdz.edu.pl/aktualnosci/od-kiedy-obowiazkowe-tachografy-cyfrowe/